Ve ngân hẳn, phượng hồng cũng trổ
Hoa ổi buồn, nhường chỗ mộc miên
Canh thâu vẳng tiếng đỗ quyên
Oán than nhắc chuyện vương quyền thủa nao.

Hương lúa chín, dạt vào tận xóm
Cha chẳng còn, thấp thỏm âu lo
Hạ về Mẹ hết co ro
Hết co quắp giống vạc cò ven sông.

Đêm khắp xóm, những nồng hoa bưởi
Còn đâu mù, “tầm gửi” khúc sông
Bầu trời bảnh mắt thanh trong
Chiều tà cánh vạc khiến đồng nghiêng chao.

Thọ Hạc cổ thành, ngày 27.3.2018
Quêchoa Thanhhóa

Ghi chú:

* Đỗ Quyên (chữ Hán: 杜鹃) hay còn gọi là Đỗ Vũ (chữ Hán: 杜宇), là tên chữ Hán của loài chim Cuốc, ngoài ra nó còn có tên gọi khác là Tử Quy. Giống chim này thường sống chui lủi trong bụi rậm, hồ nước hoặc ao chuôm to to. Đến thời điểm đầu mùa Hạ cuối mùa Xuân thì loài chim này bắt đầu kêu chủ yếu vào những đêm trăng mờ tĩnh mịch, giọng kêu nghe thảm thiết bi ai gợi cho lữ khách tha phương động lòng nhớ tới nơi “chôn nhau cắt rốn”.

Sự tích:

Xưa bên nước Thục (Trung Quốc) vị vua tên Đỗ Vũ (杜宇), miếu hiệu Vọng Đế (望帝).

Đỗ Vũ (Thục Đế) làm vua, dưới trướng có Miết Linh là vị tướng rất được Đỗ Vũ tin dùng. Miết Linh có người vợ rất đẹp khiến Thục Đế say mê rồi thông dâm với nàng. Miết Linh biết chuyện, dấy binh làm loạn, đánh đuổi Thục Đế, Thục Đế thua chạy trốn vào rừng. Phần nhớ người yêu, phần tiếc ngôi báu, Thục Đế ngày đêm than khóc, kêu gào. Có ông già, nghe Thục Đế ngày đêm than khóc mới bảo: “Vì đâu nên nỗi, có phải vì quá tin người để mất nước đất chăng ? Nếu đúng thế, kêu khóc mà làm gì?”. Thục Đế thẹn, bèn chui lủi vào trong bụi cây. Về sau chết, thân hóa thành chim đỗ vũ (杜宇) hay còn gọi đỗ quyên ( 杜鹃). Đỗ quyên hễ thấy người là lủi chạy, ban đêm thường phát ra tiếng kêu “Quắc! Quắc!”… nên còn có tên là chim Cuốc.