280 - Giải Thích 1 Số Hán Tự Trong Từ Đường Thiều Tộc

Trong đền thờ tiên tổ của dòng tộc họ Thiều tại số 673 đường Phạm Văn Bạch, quận Gò Vấp, Tp. HCM có 03 bài vị thờ tiền hiền được đặt trang nghiêm, ngay ngắn tại 3 bàn trong chính điện. Bàn thờ chủ vị được đặt tại gian giữa trên đó viết 2 chữ “Phụng Tiên”, bàn bên trái viết 2 chữ “Ái Thân” và bài vị bên phải là 2 chữ “Kính Tôn”. Đây là 03 bài vị hay còn gọi là thần vị, linh vị được tổ tiên ta nối đời thờ tự, nhang khói…

Nhìn chung, vào các dịp sóc vọng, các ngày kỵ thần, giỗ chạp, con cháu vẫn thường xuyên tụ tập để dâng hương cúng lễ, vọng bái tổ tiên gia ân phò hộ, độ trì, giải ương hóa nạn v.v .. thế nhưng rất ít người trong số con cháu hiểu được ý nghĩa đích thực của 06 chữ mà tổ tiên ta muốn gửi gắm lại cho cháu con.

Nay Thiều gia TVTTL xin được giải thích ý nghĩa của 06 chữ đó cho con cháu hiểu như sau:

1. PHỤNG TIÊN (奉先）

Phụng （奉） có nghĩa là cung phụng, phụng thờ.

Tiên （先） là tổ tiên, tức các bậc tiền hiền, những người có công khai sáng ra dòng tộc tổ tiên mình, là những bậc thủy tổ, tiền hiền các đời trước.

PHỤNG TIÊN (奉先) là hai chữ được viết trong linh vị của tổ tiên và được đặt ở nơi trang trọng trong từ đường thờ gia tộc.

Phụng Tiên

Phụng tiên là hai chữ Hán tự với hàm nghĩa là nơi ngồi （linh vị – 灵位）của các vị tổ tông, những người có công khai sáng ra dòng tộc, những bậc tiền hiền xưa kia đã có nhiều công đức trong việc an bang định quốc, khai cơ lập nghiệp, bảo tồn và phát triển dòng họ, bảo hộ, phù trì cho cháu con đời đời hưng phát.

Phụng tiên còn có nghĩa chỉ cho con cháu biết cái qui tắc ứng xử, cái nghĩa vụ, trách nhiệm của lũ hậu sanh trong việc thờ cúng ông bà tổ tiên, dòng tộc.

Phụng tiên là LINH VỊ chủ do vậy sẽ được đặt ở nơi trang trọng nhất, đẹp đẽ nhất (cát trạch) và thường là chính giữa của từ đường.

2. KÍNH TÔN （敬尊）

Kính（敬）có nghĩa là kính trọng, lễ phép.

Tôn（尊）ngoài nghĩa là tôn kính tức kính trọng còn có nghĩa là chỉ ngôi thứ tức “chí tôn”, “tôn trưởng”… nghĩa là cao quí.

KÍNH TÔN (敬尊) có nghĩa là phải kính trọng, lễ phép đối với các bậc tôn trưởng, trưởng bối, trưởng lão, người già cả, ông bà cha mẹ, những người có vai vế trên mình.

Kính Tôn

Kính tôn được viết trang trọng và được đặt trên trang thờ nằm bên Tả biên bàn thờ tổ.

Kính Tôn không chỉ là “gia qui”, “tộc ước”, là di ngôn của tổ tông dặn dò con cháu… mà đây cũng chính là những qui tắc ứng xử, giềng mối nối sự kết đoàn trong mỗi gia đình dòng tộc. Kính Tôn còn là thước đo phẩm hạnh của mỗi cá nhân, mỗi thành viên trong gia tộc và xã hội.

Ngày nay, xã hội mặc dù phát triển, nhận thức của mỗi cá nhân trong xã hội ngày càng được nâng cao nhưng chưa hẳn ai cũng đã biết và thể hiện “kính tôn”. Vì vậy, rất cần thiết phải đề cao giá trị của “kính tôn” trong mỗi gia đình, dòng tộc.

3. ÁI THÂN (爱亲)

Ái Thân

Thế nào là ái thân ?

Ái (爱) là yêu, tức tình yêu mến.

Thân (亲) là thân thích, ruột thịt, nghĩa là người thân trong gia đình dòng tộc.

ÁI THÂN (爱亲) tức là phải luôn luôn kính trọng, lễ phép, thương yêu ông bà, cha mẹ, anh chị em trong gia đình. Phải tạo điều kiện giúp đỡ, thương yêu và coi những người anh em khác trong dòng tộc như người thân, như máu mủ, ruột thịt của mình.

Đấy chính thông điệp, là di ngôn của tổ tiên để lại được đặt trang trọng trên trang thờ tại Hữu biên trong bàn thờ gia tộc họ Thiều.

Tp.HCM, ngày 13.4.2015 |15:03|
Dịch và giảng giải: Thiều Ngọc Sơn