820 - Nhà Nội ! » Thiều Gia Thi Văn Tuyển Tập Lục

Nhà Nội ở miền quê Thanh Hóa
Mảnh đất nghèo trải quá vạn năm
Xưa con thường vẫn sang thăm
Khi ngồi bậu cửa lúc nằm ngoài hiên.
Mảnh đất ấy tổ tiên từng ở
Căn nhà kia một thủa lẫy lừng
Trăm năm (1) bao chuyện vui mừng
Bao lần mắt những dưng dưng lệ nhòa.

Mảnh đất vốn hiền hòa nhu nhược

Người dân nguyên như nước thuận trinh

Nhân vì sông núi điêu linh

Đất người mới phải gồng mình đứng lên.

Ông tiễn Bác lên trên hướng Bắc

Tiễn Cha đi giết giặc phương Nam

Người quê vốn dĩ lũ lam

Giặc vào đâu chịu lại cam cúi đầu.

Bom Mỹ dội cắt cầu sông Mã

Cả làng quê hối hả đứng lên

Nhà “Ông” bom mấy quả rền (2)

Máu cha chú đổ rít rên báo thù…

Non nước trải trăm thu biển lặng

Mỹ vì sao rúng rẳng can qua

Quê hương vốn dĩ nhiền hòa

Nhất thời khoác súng cài hoa trên đầu.

Pháp Mỹ chạy giặc Tàu mò tới

Cả miền quê phấp phới cờ đào

Căn nhà chộn rộn xôn xao

Tiễn con Cha ruột cồn cào lệ rơi…

Căn nhà của một thời danh giá

Thiên hạ ngồi chật cả mái hiện

Nghe ông tôi luận kim tiền

Cố tôi luận chuyện đảo điên sự đời(3).

Ngôi nhà chứa đầy vơi thương nhớ

Tràn luyến lưu đêm mớ… muốn về

Ngôi nhà đậm đặc chân quê

Đi xa mà nhớ đến tê tái lòng !.

Tp.HCM, ngày 06.2.2017
Shao Lao Jia_Thiều Ngọc Sơn
_________________________

Chú thích:

(1). Theo những gì ghi trên đòn đông (còn gọi là đòn dông), ngôi nhà của ông nội được làm từ năm Bảo Đại thứ 3 (1927) đến nay đã gần 100 năm.

(2). Ngày 27.4.1972 (14.3.Nhâm Tý) Mỹ ném bom vào Thanh Hóa, căn nhà của Nội bị trúng 2 quả bom, một phía trước và 1 phía sau nhà. Căn nhà tuy vẫn y nguyên vẹn (chỉ bay hết sạch ngói) nhưng bác dâu là Hạ Thị Phung, chú Thiều Văn Việt và cháu ngoại Phạm Hạt cùng 2 mẹ con chị Lan Liên (con nuôi của gia đình) bị bom Mỹ giết.

(3). Nghe ông tôi luận kim tiền

Cố tôi luận chuyện đảo điên sự đời.

Theo gia phả, cụ cố Thiều Văn Sãng là người giỏi chữ nghĩa, mở trường dạy học tại nhà, học trò theo rất đông. Cố nhiều tuổi nhất làng nên mọi người thường gọi là Cố Nhất. Gia phả ghi “Khi ông làm thượng thọ 80 tuổi, giết trâu mổ lợn mời làng, mời phường hát về biểu diễn, con cháu ăn uống 3 ngày liên tục. Khi Cố mất, Bản trường (tức các học trò ở các nơi) góp đầu ma, giết trâu mổ lợn làm ma, thi hài được ướp bằng gạo rang để ở nhà cho dân các nơi đến phúng viếng, làng “văn” đến tế ngu ba ngày sau mới tống chung. Câu đối của con cháu và bản trường cắm trắng từ nhà đến mộ; ông Nội tên Thiều Văn Mãn từng được vua Bảo Đại ban áo “Bố tử con cò”, ban tước Cửu phẩm văn giai. Ban quyền Lý trưởng…