1029 – LỜI BÀ DĂN (1)

Xuất bản vào 12:19:57 19/11/2017

Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Thanh

Tiết 4: Tìm hiểu tiếng Thanh qua bài thơ “Lời Bà Dăn !” của tác giả Thiều Ngọc Sơn.

LỜI BÀ DĂN (1)

Xưa bà còn sống thường dăn
Lũ bay (2) muốn sống phải mằn (3) như ri (4)
Dễ mà, chứ chả khó chi (5)
Bọn mi (6) mằn được rứa (7) thì… sống lâu !

Bà kiu (8): Đói nhớ ăn rau
Chớ (9) ăn cá thịt rồi đau… dạ dày !?
Cơm ăn ba bát thời đầy
Chớ ăn cho “cố”… dạ dày, dễ đau.

Ra đường ngó (10) trước dòm (11) sau
Gặp “công nông” tránh… đối đầu được chi !
Trẻ tru (12) hắn (13) “hoạnh” (14)… thôi thì
Cũng “nhượng” chúng hỉ (15), có gì… mất mô (16) !?

Bà kiu muốn dựng cơ đồ
Cái “tâm” phải sáng mơ hồ tất thua
Các con có biết chuyện rùa
Chạy đua với thỏ, thắng thua… biết zoài !

Cuối cùng: cơm độn sắn khoai
Rảnh ngồi “chém” gió, mắt lòi chẳng sao
Chớ ăn hải vị, sơn hào
Làm điều phi pháp dân đào mả ra./.

Quận 12, tối 19.11.2017
Shaolaojia_Thiều Sơn
——————————–
Giải thích:
(1). Bà dăn: dăn tức dạy, dạy dỗ. Lời Bà Dăn tức lời bà dạy bảo.
(2). Bay: Đại từ, phương ngữ địa phương, cách gọi thân mật của các bậc tiền bối xưa khi nói với người hàng dưới, người trong nhà, con cháu. Lũ bay tức bọn mày chỉ số đông…
(3). Mằn: tức làm
(4). Ri: này. Như ri tức như thế này này.
(5). Chi: tức gì, chả khó gì.
(6). Mi: mày, bọn mày, bọn các anh các chị (người trên xưng với kẻ dưới).
(7). Rứa: tương đương tiếng phổ thông là các từ thế, vậy,
(8). Kiu: tức kêu, có nghĩa tương đương từ bảo, dặn… trong tiếng phổ thông.
(9). Chớ: cản trở từ, tức đừng, không nên…
(10). Ngó: phương ngữ, ý cần phải để ý, canh chừng, dè chừng…
(11). Dòm: khẩu ngữ địa phương tương đương với từ “ngó” trên kia.
(12). Tru: tức trâu, con trâu (gia súc). Trẻ tru tức trẻ trâu, bọn con ít, đám người ít tuổi mà háo thắng…
(13). Hắn: khẩu ngữ từ dùng để chỉ người ở ngôi thứ ba, với hàm ý coi thường. Từ “hắn” tức nó, thằng đó, thằng trẻ trâu, thằng dzanh…
(14). Hoạnh: tức hoạnh họe, bắt bẻ, làm khóa dễ, dọa nạt…
(15). Hỉ: trợ từ, tương đương tiếng hả trong tiếng Hà lội.
(16). Mô: phương ngữ Hoa Thanh Quế tương đương với nào, đâu trong tiếng phổ thông.

0

0